Сіздерде маңызды құқықтар бар! Оларды білу және құрметтеу – сіздердің бақытты әрі қауіпсіз өміріңіз үшін маңызды.
1. Негізгі құқықтарыңыз:
- Өмір сүру және есім алу құқығыңыз бар.
Сізге ата-анаңыз берген есіммен өмір сүру, ел азаматтығын алу – сіздің заңды құқығыңыз.
- Отбасында өмір сүру, қамқорлық және қорғаныс алу құқығыңыз бар.
Сізді ата-анаңыз жақсы көріп, қамқорлық көрсетуі керек.
- Білім алу, медициналық көмек және әлеуметтік қамтамасыз ету құқығыңыз бар.
Сіз мектепке барып, дәрігерге қаралып, қажет жағдайда көмек алуға құқылысыз.
- Өз пікіріңізді білдіру құқығыңыз бар.
Сіз өз ойыңызды еркін айта аласыз, ал үлкендер сіздің пікіріңізді құрметтеуі керек.
- Зорлық-зомбылықтан және кемсітуден қорғану құқығыңыз бар.
Ешкім сізді ренжітіп, қанауға немесе бөлуге құқығы жоқ.
2. Егер құқықтарыңыз бұзылса, не істеу керек:
- Ата-анаңызға немесе мұғаліміңізге айтыңыз.
Егер біреу сізді ренжітсе немесе сізге әділетсіздік жасаса, ересектерге хабарлаңыз.
- Сенім телефонына қоңырау шалыңыз.
Құпия түрде сөйлесіп, көмек ала аласыз. Телефон нөмірлері:
- 150 – балаларға арналған сенім телефоны.
- 111 – жалпыұлттық сенім телефоны.
3. Өзіңізді қалай қорғауға болады:
- Өз құқықтарыңызды біліңіз.
Қандай жағдай болмасын, сізді қорғауға құқығыңыз бар.
- Сенімді адамдармен сөйлесіңіз.
Егер сізді бір нәрсе мазаласа, ата-анаңызға, мұғалімдерге немесе достарыңызға айтыңыз.
- Өзіңізді құрметтеңіз және басқаларды да құрметтеңіз.
Әркімнің құқықтары бірдей, сондықтан сіз басқаларды да ренжітпеуіңіз керек.
4. Есіңізде болсын:
Сіз ерекше және маңызды жансыз!
Сіздің құқықтарыңызды сақтау – сіздің қауіпсіздігіңіз бен бақытыңыздың кепілі. Ешқашан өзіңізді қорғауға қорықпаңыз!
Құқықтарыңызды біліңіз, қорғаңыз және құрметтеңіз!